Kritika e BE-së
Komisionerja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, ka kritikuar ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara të Kosovës. Sipas Telegrafit, ajo i konsideron ato në kundërshtim me detyrimet themelore të Kosovës ndaj Bashkimit Evropian. Kos foli para takimit të ministrave të Jashtëm të BE-së në Luksemburg. Sipas Koha, ajo tha se ndryshimet janë të papranueshme.
Kos tha se ndryshimi i rregullave ndërkohë që procesi gjyqësor është ende në zhvillim bie ndesh me standardet ndërkombëtare të sundimit të ligjit. Ajo theksoi edhe se vendet kandidate që bëjnë hapa prapa nuk do të mund të bëhen anëtare të BE-së, sipas Telegrafit.
Ndryshimet e miratuara
Kuvendi i Kosovës i miratoi ndryshimet, të propozuara nga Partia Demokratike e Kosovës (PDK), pesë ditë pas aktgjykimit të 16 shtatorit. Atë ditë, Dhomat e Specializuara dënuan ish-presidentin Hashim Thaçi, Kadri Veselin, Jakup Krasniqin dhe Rexhep Selimin me gjithsej 81 vjet burgim për krime lufte. Të katërt u deklaruan të pafajshëm gjatë gjithë procesit.
Sipas Telegrafit dhe Lajmi.net, ndryshimet synojnë të ngushtojnë juridiksionin e Dhomave, duke kufizuar periudhën kohore dhe kategoritë e veprave penale që mund të trajtojnë. Ato parashikojnë uljen e dënimit maksimal me burgim në 15 vjet, mundësinë e ankimimit në Gjykatën Supreme të Kosovës dhe vuajtjen e dënimeve në Kosovë. Koha raporton se, sipas ligjit, shkalla e tretë e gjykimit për këtë rast do të zhvillohet në Kosovë.
Reagime të tjera
Ambasada e Francës në Kosovë shprehu, sipas Telegrafit, shqetësim të thellë për ndryshimet. Ambasada theksoi pavarësinë gjyqësore të Dhomave, rëndësinë e përgjegjësisë penale individuale dhe të drejtën e viktimave për drejtësi. Sipas Telegrafit, edhe Ambasada e Gjermanisë në Prishtinë shprehu shqetësime të ngjashme.
Më 8 tetor, Shërbimi Evropian i Veprimit të Jashtëm kishte deklaruar se ndryshimet janë në kundërshtim me detyrimet ndërkombëtare të Kosovës ndaj BE-së. BE-ja i kërkoi Kosovës të garantojë pavarësinë e gjykatës, drejtësinë për viktimat dhe mbrojtjen e dëshmitarëve, sipas Telegrafit.
Deputeti i PDK-së, Përparim Gruda, tha se ndryshimet nuk shkelin asnjë detyrim ndërkombëtar. Sipas tij, qëllimi nuk është mbyllja e gjykatës, por kufizimi i mandatit të saj. Kryeministri Albin Kurti i kishte cilësuar ndryshimet si të ngutshme dhe jo mjaftueshëm të analizuara, megjithëse Lëvizja Vetëvendosje i mbështeti gjatë shqyrtimit në Kuvend, sipas Telegrafit dhe Lajmi.net.
Konteksti i procesit të zgjerimit
Sipas Telegrafit, Kosova aplikoi për anëtarësim në BE në dhjetor 2022 dhe mbetet e vetmja shtet në Ballkanin Perëndimor pa statusin e kandidatit. Koha raporton se Mali i Zi dhe Shqipëria do të mbyllin kapituj të rinj në negociatat e anëtarësimit, ndërsa Kosova, Bosnja e Hercegovina, Serbia dhe Gjeorgjia janë bllokuar prej vitesh. Telegrafi shton se pesë shtete anëtare të BE-së, Spanja, Greqia, Rumania, Sllovakia dhe Qiproja, nuk e njohin pavarësinë e Kosovës.
